Ołtarz z Tikal to kolejny dowód wielkich wpływów i okupacji przez Teotihuacán

10 kwietnia 2025, 08:35

W Tikal, jednym z najważniejszych miast cywilizacji Majów, znaleziono ołtarz sprzed 1600 lat. Zabytek poszerza naszą wiedzę o ówczesnych stosunkach między Tikal i Teotihuacán. Miasto Teotihuacán powstało w I wieku z rozproszonych wiosek i szybko stało się dominującą siłą w regionie. W IV wieku Teotihuacán przeją władzę w Tikal. W 1. połowie I tysiąclecia był jednym z najludniejszych miast świata. Jednak w VII-VIII wieku stracił na znaczeniu, od VIII wieku dowody na wpływy Teotihuacán w Tikal znikają, a Tikal przeżywa rozkwit trwający do początków X wieku.



Skąd się wziął król Artur i dlaczego jest tak popularny?

3 lutego 2017, 10:39

Opowieść o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu to jedna z najbardziej znanych i popularnych legend ludzkości. Trudno byłoby znaleźć kogoś, kto nie zetknął się z filmem, grą, książką czy innym sposobem opowiedzenia historii króla, szlachetnych rycerzy, czarnoksiężnika Merlina czy miecza tkwiącego w kamieniu


Życie pod lodami Antarktyki to zagadka dla nauki

15 lutego 2021, 08:26

Biolodzy mówią, że znalezienie organizmów żywych na morskim dnie pod lodem Antarktyki burzy nasze wyobrażenia o tym, w jaki sposób organizmy żywe mogą przetrwać w środowisku, do którego nie ma dostępu światła słonecznego.


Skamieniała opowieść o walce o życie

17 września 2012, 09:03

W 2002 r. w Bawarii, a konkretnie w solnhofeńskim kamieniu litograficznym, odkryto skamieniały ślad, dokumentujący ostatnie chwile skrzypłocza Mesolimulus walchi, który wpadł w śmiertelną pułapkę tropikalnej laguny. Co ważne, na końcu rekordowo długiego 9,7-m tropu znajdował się sam nieszczęśnik.


Betel jest używany od co najmniej 4000 lat

31 lipca 2025, 12:24

Betel to po kofeinie, alkoholu i nikotynie najbardziej popularna używka na świecie. Jest używany od dawna i głęboko zakorzeniony w kulturze Azji. Chociaż żucie betelu wiąże się z zabarwieniem zębów, brak takie zabarwienia nie oznacza, że człowiek betelu nie żuł. Dlatego też stwierdzenie jego użycia w przeszłości wymaga specjalistycznych badań. Taki, jakich podjęli się naukowcy z Tajlandii, Australii i USA.


W najstarszej świątyni świata znaleziono dowody na kult czaszek

29 czerwca 2017, 10:27

Najstarsza znana nam świątynia świata, licząca 11 000 lat Göbekli Tepe, odsłania kolejne tajemnice. Julia Gresky, paleoantropolog z Niemieckiego Instytutu Archeologicznego poinformowała o znalezieniu dowodów na istnienie kultu czaszek w Göbekli Tepe.


Sakkara: archeolodzy odnaleźli grobowiec skarbnika Ramzesa II

5 listopada 2021, 12:07

W nekropolii w Sakkarze natrafiono na grobowiec skarbnika z okresu panowania Ramzesa II. Archeolodzy z Uniwersytetu w Kairze odsłonili wejście, na którym widnieją wyryte w kamieniu sceny przedstawiające właściciela - Ptahemwię, a także ściany z malowidłami. Uwieczniono na nich procesję z darami oraz scenę zabicia cielęcia.


Słownik języka starożytnych Egipcjan

24 września 2012, 08:12

Przez ostatnie 40 lat naukowcy z Uniwersytetu Chicagowskiego pracowali nad słownikiem języka demotycznego. Teraz zaprezentowali ukończone dzieło. Demotyczny to zarówno język jak i pismo, którym na co dzień posługiwali się starożytni Egipcjanie. Pismo demotyczne wyewoluowało z najwcześniejszych hieroglifów i było używane do odnotowywania codziennych wydarzeń


Przed 1400 laty w wielkim mieście Majów kobieta została najwyższym władcą

30 października 2025, 10:07

Przed 1400 laty w mieście Majów Cobá rządziła królowa Ix Ch’ak Ch’een, poinformowali naukowcy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii. Imię władczyni z VI wieku udało się poznać dzięki odnalezieniu w ubiegłym roku i odczytaniu tzw. Kamienia Fundacyjnego. To pierwszy monument powiązany ze zbiornikiem wodnym w Cobá i jeden z największych takich zabytków w całej strefie archeologicznej Quintana Roo.


Fontanny z kamienia, na przekroju którego widać ślimaki sprzed 85 mln lat

7 sierpnia 2017, 11:17

Fontanny usytuowane w pobliżu Muzeum Prado w Madrycie wykonano ze skały osadowej z muszlami ślimaków z czasów dinozaurów. Skamieniałości ujawniły pochodzenie materiału - wydobyto go w zapomnianych kamieniołomach w miejscowości Redueña.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk